De echte reden om het gezin van Jozef en Maria 'heilig' te noemen ligt alleen bij God. Hij is de heilige. Hij 'heiligt' door iets of iemand aan te nemen en tot het of de zijne te maken. Hij heeft het mensenleven geheiligd door het zelf in mensengestalte door te maken, van de wieg tot het graf. Daarom was dat gezin heilig: door God aangenomen als het zijne.

Jozef kreeg in zijn dromen te horen wat God hem wilde zeggen. Hij stond onmiddellijk op en hij gehoorzaamde. Hij gehoorzaamde toen God hem vroeg met Maria te trouwen. Na Jezus' geboorte gaf God hem de opdracht met zijn gezin naar Egypte te vluchten om het kind van een dreigende dood te redden, en later zei God hem dat hij naar zijn vaderland moest terugkeren omdat het doodsgevaar geweken was.

Dit gezin op de vlucht kan moeiteloos vergeleken worden met de ervaring van vele duizenden gezinnen in onze tijd, op de vlucht voor oorlog en geweld, ontheemd in vluchtelingenkampen of asielcentra, in vreselijke omstandigheden uiteengerukt. Met de individuele personen ook die na het verbreken van een relatie op straat komen te staan en soms geen steen hebben om er hun hoofd op te laten rusten. Maar het zou volstrekt smakeloos zijn hen te troosten met wat zelfs dit 'heilig' gezin is overkomen. Wat schiet je ermee op te vernemen dat ook Jozef met zijn gezin is moeten vluchten voor de niets ontziende gevestigde machten? Wat is iemand in zijn eigen ballingschap ermee gebaat te horen dat het gezin van Jozef naar Nazareth kom gaan wonen en hierdoor een bijbelse profetie in vervulling deed gaan?

We moeten het evangelie onder een andere belichting lezen. Het "vraagt een omzichtige benadering, wil men de tekst als een zuiverende krachtbron gaan ervaren".* Hoe kunnen we aan de hand ervan op de laatste zondag van het jaar een feest vieren dat het gezin in de verf zet?

Vergeleken met de gezinnen die naar hier zijn gevlucht hebben wij het over het algemeen ongelooflijk goed. Ze vinden hier de veiligheid die ze zochten, maar ondervinden ook dat ze niet welkom zijn, ze stuiten op wantrouwen en soms vijandigheid. Het evangelie moeten we lezen als een oproep om ze met christelijke ogen te bekijken.

Zoals gezegd vernemen we in het evangelie niets over hoe het in het gezin waarin Jezus is opgegroeid aan toeging. Maar we mogen aannemen dat het 'heilig' mag genoemd worden op de manier die Paulus bedoelde toen hij aan de Kolossenzen schreef dat ze door God waren uitgekozen en zijn heiligen waren. Daarom moedigde hij hen aan zich te kleden in innig medeleven voor elkaar en elkaar te verdragen en fouten te vergeven. En bovenal moesten ze zich kleden in de liefde, de band van de volmaaktheid.

Geen enkel gezin dat zich met vereende krachten inspant om werk te maken van de aanbevelingen van Paulus, zal zich ooit 'heilig' mogen noemen. Zelfs de grootste heilige had zijn kleinmenselijke kanten en gebreken. Maar je hoeft helemaal geen heilige te zijn om zeker ook met 'vreemde' gezinnen om te gaan volgens de richtlijnen van Paulus. Verdraag het dat ze anders zijn en vergeef het hen. Voel je met hen verbonden door de band van de liefde.

De naar ons gevluchte gezinnen mogen op het feest van deze dag extra in de verf worden gezet.

* Paul Van Geest in Kerugma 2001-2002/1, p. 54

J.Andersen